ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਉੱਘੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜ ਖੋਸਲਾ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਕਲਾ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਜਿੱਥੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਧੂੜ ਹੇਠ ਦੱਬ ਕੇ ਦਮ ਤੋੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਨਗਰ ਦੇ ਬਾਸ਼ਿੰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਗਰੀ ਦੇ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜ ਖੋਸਲਾ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸੰਨ 1956 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ. ਬਣਾਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਸੋਲਵਾਂ ਸਾਲ, ਵੋਹ ਕੌਣ ਥੀ, ਦੋ ਬਦਨ ਅਤੇ ਸੰਨੀ ਦਿਉਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਣਾਈ ਫ਼ਿਲਮ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਸੰਨੀ (1984) ਸੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਮੈਂ ਤੁਲਸੀ ਤੇਰੇ ਆਂਗਨ ਕੀ’ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ’ਚ ਰਹੀ। ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਲਈ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰਹੂਮ ਖੋਸਲਾ ਦਾ ਘਰ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਉਜਾੜ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਰਜਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਇਸ ਮਰਹੂਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਨਿੰਮ ਆਪਣੀ ਦਰਦ ਕਹਾਣਂ ਆਪ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੋ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਨ ਟੁੱਟ ਭੱਜ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1925 ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਰਾਜ ਖੋਸਲਾ ਨੇ ਕਦੇ ਚਿਤਵਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਨਗਰੀ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੇਗਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਭੋਇੰ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ?
ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਣਵਰਤਿਆ ਸਮਾਨ ਹੁਣ ਖ਼ਰਾਬ ਤੇ ਨਾਕਾਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਦੁਆਲੇ ਵਿੰਗੀਆਂ ਟੇਢੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਰਾਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਬਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਇੰਜ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਲੰਘਦਾ ਹੋਵੇ। ਮਰਹੂਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਲੇਖਰਾਜ ਖੋਸਲਾ ਵੀ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ ਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ।
ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਦੇ ਇਸ ਜਾਏ ਨੇ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਸੰਨ 1947 ’ਚ ਮੁੰਬਈ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੀਲੋਨ ’ਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਨਾਊਂਸਰ ਦੇ ਦੌਰ ’ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਰਹੂਮ ਰਾਜ ਖੋਸਲਾ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਕਮੇਟੀ, ਸਾਹਿਤਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਖੋਸਲਾ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
-ਦਲਬੀਰ ਸੱਖੋਵਾਲੀਆ
* ਮੋਬਾਈਲ:98722-42924