ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਮਾਮਲਾ: ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਲਿਆ ਨੋਟਿਸ !    ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ 662 ਆਸਾਮੀਆਂ ਜਲਦ ਭਰੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ: ਵਿੱਜ !    ਸੁਜਾਤਾ ਮਹਿਤਾ ਬਣੀ ਯੂਪੀਐਸਸੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ !    ਫੇਲ੍ਹ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਹਾਸਲ !    ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਅਜਵਾਇਣ !    ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਟੁੱਥਪੇਸਟ ਤੇ ਟੁੱਥਬੁਰਸ਼ ਦੀ ਸਹੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ !    ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ !    ਦਮੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਉਪਾਅ !    ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਨਗੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ !    ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਰੰਜਿਸ਼: ਮਾਣੂੰਕੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਧਿਰਾਂ ਭਿੜੀਆਂ !    

ਖ਼ੰਡਰ ਬਣੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਆਰਾਮਗਾਹ

Posted On January - 16 - 2014

ਪ੍ਰੀਤਨਗਰ ਸਥਿਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਆਰਾਮਗਾਹ ਜੋ ਹੁਣ ਖੰਡਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਦਿਲਬਾਗ ਗਿੱਲ
ਅਟਾਰੀ: ਇਥੋਂ15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਕਸਬੇ ਲੋਪੋਕੇ ਨੇੜੇ ਵਸੇ ਪ੍ਰੀਤਨਗਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੇਖਕਾਂ ਦਾ ਮੱਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੀ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਦਾ ਅਦਭੁੱਤ ਨਮੂਨਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਆਰਾਮਗਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਖੰਡਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਇਹ ਆਰਾਮਗਾਹ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਬਣਵਾਈ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦਿੱਲੀ ਦਰਬਾਰ ਤੋਂ ਲਾਮ ਲਸ਼ਕਰ ਸਮੇਤ ਲਾਹੌਰ ਕੂਚ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਇਸ ਆਰਾਮਗਾਹ ’ਚ ਠਹਿਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ 16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਵੱਲੋਂ ਇਥੇ ਇਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਈ ਆਰਾਮਗਾਹ ਦੇ ਚਾਰ-ਚੁਫੇਰੇ ਉੱਚੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਅਤੇ ਬੁਰਜ ਬਣਵਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਥੀ-ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਤਲਾਬ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਬੁਰਜ ਅਤੇ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਤਾਂ ਲੋਪ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਬਚਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ  ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਖੰਡਰਨੁਮਾ ਆਰਾਮਗਾਹ ਅਤੇ ਤਾਲਾਬ, ਜੋ ਅੱਜ ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਦੀ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਦਾ ਅਦਭੁੱਤ ਨਮੂਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਆਰਾਮਗਾਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਭਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੇ ਹਵਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਆਰਾਮਗਾਹ ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂਰਜਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਮਗਰੋਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ’ਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਰਾਮਗਾਹ (ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਤਨਗਰ) ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪਿੰਡ ਵੈਰੋਕੇ ਵਿੱਚ ਸੂਫੀ ਸੰਤ ਸ਼ੇਖ਼ ਬਖ਼ਤਿਆਰ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਡੇਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨੂਰਜਹਾਂ ਸ਼ੇਖ਼ ਬਖ਼ਤਿਆਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੀ। ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤ ਕੋਲ ਨੂਰਜਹਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ ਵੇਖ ਕੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਇਸ ਆਰਾਮਗਾਹ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ’ਚ ਦੋ ਵਾਰ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਜਿੱਥੇ ਆਰਾਮਗਾਹ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉੱਘੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਨੇ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1935 ਦੇ ਲਗਪਗ ਪ੍ਰੀਤਨਗਰ ਵਸਾਇਆ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਉੱਘੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ ਸੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਅਰਾਮਗਾਹ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪਾਖਾਨਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ‘ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ‘ ਅਤੇ ‘ਬਾਲ ਸਦੇਸ਼’ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ‘ਪ੍ਰੀਤ ਸੈਨਿਕ’ ਛਪਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਛਪਣੇ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਛਾਪਾਖਾਨਾ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਛਾਪਾਖਾਨਾ ਚਲਦੇ ਰਹਿਣ ਤਕ  ਆਰਾਮਗਾਹ ਦੀ ਹਾਲਤ ਠੀਕ ਰਹੀ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਪਰ  ਛਾਪਾਖਾਨੇ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਰਾਸਤੀ ਇਮਾਰਤ ਵੀਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਖੰਡਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਤਾਲਾਬ ਦੀਆਂ ਪੌੜ੍ਹੀਆਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਛੱਪੜ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਭਾਗ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੈਰ- ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੀ ਇਸ ਵਿਰਾਸਤੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਵੱਲ ਜੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੀ ਇਹ ਵਿਰਾਸਤੀ ਇਮਾਰਤ ਖੰਡਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੀ ਸੀ।


Comments Off on ਖ਼ੰਡਰ ਬਣੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਆਰਾਮਗਾਹ
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...
Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.

Available on Android app iOS app

ਖਬਰ ਵਿਚ ਹਾਲ ਮੈ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ

Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.