ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਹੋਈਆਂ ‘ਆਪ’ ਦੁਆਲੇ !    ਸੁਧਾਰ ਕਾਲਜ ਨੇ ਜਿੱਤੀ ਪੰਜਾਬ ’ਵਰਸਿਟੀ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ !    ਨੌਜਵਾਨ ਸੋਚ: ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਪਰਵਾਸ - ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਜਾਇਜ਼ ? !    ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਮਸਲਾ !    ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਭਟਕਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉੱਦਮੀ ਬਣਨ ਦੀ ਲੋੜ !    ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਫੈਸ਼ਨਪ੍ਰਸਤੀ !    ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਕਰੀਏ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਡਰ ? !    ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ: ਮਾਇਆਵਤੀ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ !    ਰਾਹੁਲ ਨੂੰ ਕੁੜਤੇ ਦੀ ਤਰਪਾਈ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਚੈੱਕ ਘੱਲਿਆ !    ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿੰਗ ਸਰਵੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਲਵੇਗਾ ਫੈਸਲਾ: ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ !    

ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ › ›

Featured Posts
ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਰੂਹਾਂ ਤੇ ਕਲਮੀ ਦਸਤਖ਼ਤ

ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਰੂਹਾਂ ਤੇ ਕਲਮੀ ਦਸਤਖ਼ਤ

ਖਵਾਜਾ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸ ਸਾਹਿਤ, ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਤੇ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਵਿਚ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ “ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਟ੍ਰੀ” ‘ਤੇ ਝਾਤੀ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਖਵਾਜਾ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਡੇਰੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਮੋਢੀ ਹਜ਼ਰਤ ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਸਨ। ਖਵਾਜਾ ਅਹਿਮਦ ਅੱਬਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੇ ਉਰਦੂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਾਇਰ ਖਵਾਜਾ ...

Read More

ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਭਰਿਆ ਸਾਲ

ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਭਰਿਆ ਸਾਲ

ਮੈਂ 1994 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੀਕ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਲਮ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਏਨੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਵਰ੍ਹਾ ਅਜਿਹਾ ਬੀਤਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਰ੍ਹੇ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ ਨਾ ਛਪੀ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 46 ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਕੁਝ ਕਹੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਹੇ, ਪਰੰਤੂ ਬੀਤੀਆ ...

Read More

ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਸਬੰਧ ਤੇ ਵਿੱਥਾਂ

ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਦਾ ਅੰਤਰ-ਸਬੰਧ ਤੇ ਵਿੱਥਾਂ

             (ਦੂਜੀ ਕਿਸ਼ਤ) ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਦੇ ਦੌਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕਈ ਸਾਲ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕਿਆ ਹੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਜੀਬ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸ਼ੰਕੇ ਉੱਭਰ ਆਏ। ਲਹਿਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੜਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵੱਖਰੀ ਸੀ, ਕੋਈ ਅਤਿਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ’ਚ ਵੱਧ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਸਟੇਟ ਪ੍ਰਤੀ ਨਰਮ ਰੁਖ ...

Read More

ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਖੋਜੀ

ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਖੋਜੀ

ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ (ਪੋ੍.) ‘ਕੁਦਰਤਿ ਪਾਤਾਲੀ ਆਕਾਸੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਰਬ ਆਕਾਰੁ॥ ਕੁਦਰਤਿ ਪਉਣ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੁ ਕੁਦਰਤਿ ਧਰਤੀ ਖਾਕੁ॥’ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ) ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਕਣ ਕਣ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਧਰਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਨਾਲਿਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ, ਪਰਬਤਾਂ, ਵਾਦੀਆਂ ਅਤੇ  ਮਨੁੱਖੀ ਵੱਸੋਂ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਰਤਨ ਕੁਦਰਤ ...

Read More

ਸੁਰਜੀਤ ਮਾਨ: ਕਲਮ ਦੇ ਧਨੀ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਰੁਖ਼ਸਤਗੀ

ਸੁਰਜੀਤ ਮਾਨ: ਕਲਮ ਦੇ ਧਨੀ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਰੁਖ਼ਸਤਗੀ

ਅਵਤਾਰ ਅਕਬਰਪੁਰ ਸੁਰਜੀਤ ਮਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਕੋਈ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦਾ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ। ਸਗੋਂ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਹੜੇ ਅੰਦਰ ਕਲਮ ਦੇ ਧਨੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਛਿੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਆਪਮੁਹਾਰੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਉਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜੋੜ-ਤੋੜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਆਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿਣ-ਚਿਣ ਕੇ ਪਰੋਣ ਵਾਲਾ ਸੁਰਜੀਤ ...

Read More

ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਛਪੀ...

ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਛਪੀ...

ਡਾ. ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਜਾਗ੍ਰਤੀ ਵਿੱਚ 1956 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਨਾਮੀ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਦਾ ਛਪਣਾ ਇਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਤੇ ਸਕੂਲੇ ਰਾਤੋ ਰਾਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ...

Read More

ਮੇਰੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਅਭੁੱਲ ਪਾਤਰ

ਮੇਰੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਅਭੁੱਲ ਪਾਤਰ

ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਕਾਲਜੀਵੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਕੋਈ ਲੇਖਕ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਪਾਤਰ ਹੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਕਲਮ ਕਿੰਨੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚਲੇ ਪਾਤਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ...

Read More


ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਜਿਊਣ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾਸ਼ਵੇਤਾ ਦੇਵੀ

Posted On August - 28 - 2016 Comments Off on ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਜਿਊਣ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾਸ਼ਵੇਤਾ ਦੇਵੀ
ਮੌਤ ਦੀ ਇਸ ਦੁੱਖ-ਭਰੀ ਖਬਰ ਬਾਰੇ ਕਾਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਲਿਖਣਾ ਪੈਂਦਾ... ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ-ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਜਿਊਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਕਈ ਵਾਰ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਤੇ ਹਰੇਕ ਵਾਰ ਉਹ ਇਹੀ ਆਖਦੀ, ‘‘ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ-ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਜਿਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।” ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਕਥਨ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਅਗਰ-ਮਗਰ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਾ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ....

ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਵਲ ‘ਪਰਸਾ’

Posted On August - 28 - 2016 Comments Off on ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਵਲ ‘ਪਰਸਾ’
ਇਹ ਲੇਖ ‘ਪਰਸਾ’ ਨਾਵਲ ਛਪਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮਾਰਚ 1992 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਚਨਾਕਾਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਓਨਾ ਪ੍ਰਸੰਗਕ ਹੈ ਜਿੰਨਾ 1992 ਵਿੱਚ ਸੀ: ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਤਪੱਸਵੀ ਹੈ। ‘ਅਣਹੋਏ’ ਨਾਵਲ ’ਚ ਉਸ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਨਾਵਲ ‘ਪਰਸਾ’ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੇ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਸੂਝ ਦਾ ਫੇਰ ....

ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ

Posted On August - 20 - 2016 Comments Off on ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ
ਦਾਰ ਜੀ ਆਪਣਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀਆਂ ਪੈਲੀਆਂ ਵੱਲ ਚੱਕਰ ਲਾਉਣ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਪ੍ਰੀਤਨਗਰ’ ਵਸਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸ਼ੌਕ ਹੁਣ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਸੀ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੇਲਣਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ। ਕਮਾਦ ਬਾਕਾਇਦਾ ਧੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰਸ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਹੌਜ਼ ਵੀ ਬੜੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਹੁੰਦੇ। ....

ਨਾਨਾ ਜੀ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ’ਤੇ…

Posted On August - 20 - 2016 Comments Off on ਨਾਨਾ ਜੀ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ’ਤੇ…
ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ’ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖ ਐ ਅੰਦਰੋਂ, ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਨਹੀਂ, ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਚੁਰਾਸੀ ਸਾਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭੋਗ ਕੇ ਗਏ ਓ। ਇਹ ਚੁਰਾਸੀ ਸਾਲ, ਚੁਰਾਸੀ ਲੱਖ ਜੂਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਲੇਖਣੀ ’ਚ ਸਾਫ਼ ਝਲਕਦਾ ਐ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਰਾਹੀਂ ਅਜਿਹੇ ਕਿਰਦਾਰ ਉੱਕਰੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕਲਮ ਦਾ ਨਿੱਘ ਸਦੀਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ....

ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਅਣਥੱਕ ਯੋਧਾ

Posted On August - 20 - 2016 Comments Off on ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਅਣਥੱਕ ਯੋਧਾ
ਪਦਮਸ੍ਰੀ, ਗਿਆਨਪੀਠ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ 16 ਅਗਸਤ 2016 ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਕੇ ਤੁਰ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਦੇ ਅਣਖਿਜ ਤੇ ਅਣਥੱਕ ਯੋਧਾ ਸਨ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਇਕ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ ਦਸ ਨਾਵਲ, ਗਿਆਰਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਤਿੰਨ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਅੱਠ ....

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ

Posted On August - 13 - 2016 Comments Off on ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ
ਬੀ.ਏ.ਸਮੇਤ ਪੰਜਾਬੀ (ਇਲੈਕਟਿਵ) ਜਾਂ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਐਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਐਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਸੀਮਤ ਸਨ ਪਰੰਤੂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਐਮ.ਫਿਲ ਅਤੇ ਪੀਐਚ. ਡੀ. ਪ੍ਰਤੀ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਂ ਭਰਪੂਰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ ਪਰੰਤੂ ਉਰਦੂ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੇ ਬੋਲਬਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਖੋਜ ਦੇ ....

ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ

Posted On August - 13 - 2016 Comments Off on ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ
ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਦਾਰ ਜੀ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਲਿਖਣ ਬੈਠੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਗਈ ਹੈ। ਗੱਲ ਕੋਈ 1962-63 ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦਾਰ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਘਰ। ਇਕ ਦਿਨ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ ਵਾਲੇ ਦਾਰ ਜੀ ਕੱਲ੍ਹ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ....

ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ ਜਹਰ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ

Posted On August - 13 - 2016 Comments Off on ਲਾਹੌਰ ਸਹਰੁ ਜਹਰ ਕਹਰੁ ਸਵਾ ਪਹਰੁ
ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਖਾਂ-ਦਰਦਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਕਾਲ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਫਤੂਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਹੋਣੀ ਵਾਂਗ ਵਾਪਰ ਕੇ ਕਾਲੇ ਸਿਆਹ ਨਕਸ਼ ਤੇ ਹਨੇਰੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਵਾਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਾਣਨ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵੀ ਜਿਊਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਆਹ ਪਦਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਸ਼ਾਇਦ ਏਸੇ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ....

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ

Posted On August - 6 - 2016 Comments Off on ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੇ ਗੁਲਦਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦਕੀ, ਰਾਠੀ, ਕਾਂਗੜੀ, ਜਟਕੀ, ਪਿਸ਼ਾਚੀ, ਮਾਝੀ, ਮਲਵਈ, ਦੁਆਬੀ, ਪੁਆਧੀ, ਭਟਨੇਰੀ (ਭਟਿਆਣੀ), ਪੁਣਛੀ, ਡੋਗਰੀ, ਕਾਂਗੜੀ, ਭੀਰੋਚੀ, ਧਨੀ, ਕੱਛੀ, ਜੰਗਲੀ, ਪੋਠੋਹਾਰੀ ਅਤੇ ਥਲੀ (ਬਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਉਪ-ਬੋਲੀ) ਆਦਿ ਤਕਰੀਬਨ ਪੱਚੀ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲ ਸਜੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਂ-ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋਈ ਬਰਕਰਾਰ ਸੀ, ਪਰ ਦੇਸ਼-ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 14 ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ....

ਸਾਰਥਕ ਪਰਵਾਸੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ

Posted On August - 6 - 2016 Comments Off on ਸਾਰਥਕ ਪਰਵਾਸੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘‘ਦਿਸਹੱਦਿਆਂ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਪਰਵਾਸੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ‘ਪਰਵਾਸੀ’ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ’ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਿਆਂ ਪਾਠਕ ਪ੍ਰਵਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਸੰਕਟਾਂ, ਉਲਝਣਾਂ, ਕਸ਼ਟਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਚਾਰ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਲਗਦੀਆਂ ਇਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ....

ਪੰਜਾਬੀ ਦਲਿਤ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੋਢੀ

Posted On August - 6 - 2016 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀ ਦਲਿਤ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੋਢੀ
ਗੁਰਦਾਸ ਰਾਮ ਆਲਮ (1912-1989) ਦਲਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੋਢੀ ਕਵੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਦਲਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦਾਸ ਰਾਮ ਆਲਮ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਡਾ. ਰੌਣਕੀ ਰਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਲਿਤ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਦਿ ਧਰਮ ਲਹਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਚਰਨ ਦਾਸ ਨਿਧੜਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਰਾਮਦਾਸਪੁਰੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ। ਬਹੁਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦਲਿਤ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ....

ਜੀਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਧੀਨ ਸੈੱਲਾਂ ’ਚੋਂ ਪੁੰਗਰ ਰਿਹਾ ਜੀਵਨ

Posted On August - 6 - 2016 Comments Off on ਜੀਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਧੀਨ ਸੈੱਲਾਂ ’ਚੋਂ ਪੁੰਗਰ ਰਿਹਾ ਜੀਵਨ
ਜੀਵਨ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪੁੰਗਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨੀ ਅਣੂ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ’ਚ ਉਲਝੇ, ਇਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੀਨੀ ਅਣੂ ਕਿਸ ਵੰਨਗੀ ਦੇ ਹਨ ਇਹ ਜੀਨਾਂ ਉਪਰ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ....

ਨਾਵਲ ਸੰਸਾਰ ’ਚ ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਪੜਾਅ

Posted On July - 30 - 2016 Comments Off on ਨਾਵਲ ਸੰਸਾਰ ’ਚ ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਪੜਾਅ
ਮੇਰੀ ਪੁਸਤਕ ਲੜੀ ‘ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਨਾਵਲ’ ਦੇ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਦੇ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲਗਪਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਮੇਰੀ ਨਾਵਲੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਚੌਥੇ ਪੜਾਅ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਿਛਾਂਹ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੀ ਲੰਮੀ ਤੇ ਔਖੀ ਯਾਤਰਾ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਕਰ ਲਈ? ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪੈਂਡਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਟੀਸੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ....

ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲਿਖਤਾਂ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ

Posted On July - 30 - 2016 Comments Off on ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲਿਖਤਾਂ ਲਿਖਣ ਵਾਲਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ
ਦੋ ਦਾਨਿਸ਼ਵਰਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉਪਰ ਬਾਕੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ। ਇੱਕ ਕੈਨੇਡਾ ਵਾਸੀ ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਆਰਟਿਸਟ ਤੇ ਦੂਜਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ। ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਆਰਟ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਬਤੌਰ ਕਲਾਕਾਰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਟਿਸਟ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਆਰਟ ਦੇ ਫਿਲਾਸਫਰ ਵੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਕ ਦੇਖੋ- ਸਰਘੀ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਤ ਪੈਣ ਤਕ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਵਧਣ ਘਟਣ ....

ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਾਲੀ ਪੱਖੋ ਹੋਣ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

Posted On July - 30 - 2016 Comments Off on ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵਾਲੀ ਪੱਖੋ ਹੋਣ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਪੱਖੋ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਪਿਤਾ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨਿਹਾਲ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ 19 ਫਰਵਰੀ 1947 ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਛੋਹਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀਐੱਸਐੱਫ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਨੌਂ ਸਾਲ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿਊਟੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਟ ਲੱਗ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮੈਡੀਕਲ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਵਿਰਤੀ ਪਾ ਕੇ ਪਿੰਡ ਪੱਖੋ ....

ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਆਸਤ

Posted On July - 23 - 2016 Comments Off on ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਆਸਤ
ਸਿਆਸਤ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਨਿੱਜ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰੁਝਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਮਾਅਨੇ ਹੀ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸਵੈ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਈਆਂ ਪਿਰਤਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਨਾਕਾਰਾਤਮਕ ਜਾਪਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ। ....
Page 6 of 72« First...234567891011...Last »
Available on Android app iOS app

ਖਬਰ ਵਿਚ ਹਾਲ ਮੈ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ

Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.